اخلاق و فضائل

برترین زنان روزگاران – حضرت خدیجه علیها السلام

اشاره
قرآن و روایات رسیده بیانگر این حقیقت است که در تاریخ بشر، زنانی چند با درایت و مدیریت شایستهی دنیای وجود خویش و
بهرهوری درست و سنجیده از فرصتها و امکانات روزگار خویش و مدیریت بهینه آنها و سبک سنجیدهی رویارویی با موانع و
خطرات، به پر فرازترین مقام انسانی اوج گرفتهاند، و نه تنها برترین زنان که برترین انسانهای روزگاران شدهاند؛ همانگونه که
کمُلَ مِنَ الِّرِجالِ کثِیرٌ وَ » ؛ مردانی این راه دشوار را پیموده و به پر فرازترین قلّهی معنویت و کمال و منش مترقی انسانی اوج گرفتهاند
(۲۱) «: لَمْ یکمُل مِنَ النِّساءِ اِلَّا اَرْبَع
-۱ آسیه علیها السلام همسر نواندیش و عدالتخواه فرعونِ مصر] مدافع حقوق کودک و کرامت بشر ]
نخستینِ این زنان کمالجو و آزادیخواه و استبداد ناپذیر، آسیه همسر نواندیش و عدالتخواه فرعونِ مصر بود، که با دفاع از حق
حیات و زندگی موسای کلیم، راه را برای نجات و سعادت و پیشرفت بشر، در آن فضای تیره و تار حاکمیت استبداد و اختناق و
فریب و بهرهوری ابزاری فرعون از آیین و وطن را گشود و با مراقبت و نگهداری دلسوزانه و دلیرانه از کودک بیپناه نیل و حمایت
از حقوق کودک، خدمتی بزرگ و وصفناپذیر به آیندگان کرد، و به صورت الگوی ستمناپذیران و حقطلبان و مدافعان راه
وَضَ رَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِینَ آمَنُوا اِمْرَأَهَ فِرْعَوْنَ » : آزادی و حقوق کودک و کرامت بشر در تابلو قرآن برای همیشه درخشیدن آغاز نمود
۲۲ ) و خدا برای کسانی که ایمان ) « إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِی عِنْدَک بَیتاً فِی الْجَنَّۀِ وَ نَجِّنِی مِنْ فِرْعَوْنَ وَ عَمَلِهِ وَ نَجِّنِی مِنْ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ
آوردهاند، نمونهای آورده است؛ زن فرعون را آنگاه که گفت: پروردگارا! برای من در بارگاه خود، در بهشت [پر نعمت و زیبا]
خانهای بساز و مرا از [بیداد] فرعون و کردار او برهان، و مرا از دست مردم ستمکار نجات بخش.
صفحه ۱۲ از ۳۸
-۲ مریم علیها السلام] ]
پا به پای مسیح برای مهر و مدارا دوّمین آنان مریم بود، که عیسای مسیح را در آن شرایط دشوار تاریخ بشر، به همراه آیین صلح و
بهروزی و روش دلانگیز مهر و مدارا و مردم نوازی، بسان نسیمی جانبخش در آن توفان بیمهریها و بیدادها و تندخوییها، به
جهان خشن و تندخوی بشریت استبدادزده و در اسارت جهل و جنون استبدادگران و انحصارگران تقدیم داشت، و پا به پای او به
تلاش فکری و فرهنگی و اخلاقی و روشنگری و الگودهی همّت گماشت تا مسیر تاریخ را از ریل انحطاط و بدبختی و خشونت
وَ مَرْیمَ ابْنَتَ » . بیحاصل و ویرانگر، به ریل مهر و محبت و رشد و بهروزی و خردورزی و بشر دوستی و صلح و آزادی هدایت کند
۲۳ ) و [نیز خدا برای کسانی که ) « عِمْرَانَ الَّتِی أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِیهِ مِنْ رُوحِنَا وَ صَدَّقَتْ بِکلِمَاتِ رَبِّهَا وَ کتُبِهِ وَ کانَتْ مِنْ الْقَانِتِینَ
ایمان آوردهاند] مریم، دختر عمران را، [نمونهای آورده است؛] همان کسی که دامان [خود] را [پاک] نگاه داشت، و در او از روح
خود دمیدیم، و سخنان پروردگارش و کتابهای او را تصدیق نمود و [هماره] از فرمانبرداران بود.
-۳ خدیجه علیها السلام] شریک دغدغههای پیامبر توحید و تقوا ]
سوّمین زن تاریخ ساز و معنویت پرداز، در زبان و فرهنگ اسلام و پیامبر، بانوی خردمند و آگاه و نواندیش و پروا پیشهی حجاز،
خدیجه علیها السلام بود. او با درایت و مدیریت و انتخاب هوشمندانه و شایستهی راه زندگی در آن جامعه و فضای بسته و عقب
مانده، ( ۲۴ ) یار پرمهر و پشتیبان پر اعتبار و پر معنویت محمّد صلی الله علیه و آله شد و شریک دغدغههای او در کار سِتُرگ دعوت
جامعه و مردم به توحید و تقوا و معنویت و اخلاق و آزادی و آزادگی گردید، و با زبان رسا و منش مترقی و رفتار و برنامهریزی
وَ لَقَدْ کانَ یجَاوِرُ فِی کلِّ سَنَۀٍ بِحِرَاءَ فَأَرَاهُ، وَ لَا یرَاهُ » : زیبا در این راه نمونه شد. امیرمؤمنان در مورد نواندیشی و پیشتازی او فرمود
۲۵ ) پیامبر چند ماه از سال را در ) « غَیرِی. وَ لَمْ یجْمَعْ بَیتٌ وَاحِدٌ یوْمَئِذٍ فِی الْإِسْلَامِ غَیرَ رَسُولِ اللَّهِ علیها السلام وَ خَدِیجَۀَ وَ أَنَا ثَالِثُهُمَا
در نزدیکی مکه میگذرانید. در آنجا تنها من او را میدیدم و کسی جز من او را نمیدید. در آن روزها در هیچ خانهای « حِراء » غار
جز خانهی پیامبر – که بزرگ بانوی آزادی و معنویت خدیجه هم در آنجا بود – اسلام و ایمان و نور آزادی و عدالت راه نیافته بود،
و من در آن شرایط دشوار سوّمین آن دو انسان بزرگمنش و تاریخساز بودم که در راه تحول مطلوب و ساختن جامعه و دنیایی نو
( در تلاش و تکاپو بودند. ( ۲۶
-۴ فاطمه علیها السلام] سالار زنان عصرها و نسلها ]
و چهارمین این زنان پرشکوه و بزرگمنش، فاطمه علیها السلام دخت سرفراز همین مادر پرشکوه و با معنویت بود که از زبان
سنجیدهگوی پیامبر، عنوان پر افتخارِ سالار زنان عصرها و نسلها را در میدانهای گوناگون زندگی، لقب گرفت. پیامبر او را
یا فاطِمَۀُ! أَلا تَرْضِینَ أَنْ تَکونِی سَیدَهَ نِساءِ الْعالَمینَ وَ » : مخاطب ساخت و در بزرگداشت درایت و مدیریت و ایمان و پروای او فرمود
۲۷ ) فاطمه جان! آیا نمیخواهی سالار بانوان گیتی باشی؟ آیا نمیخواهی سالار ) «؟ سَیدَهَ نِساءِ هذِهِ الْأُمَّۀ، وَ سَیدَهَ نِساءِ الْمُؤْمِنِینَ
بانوان امّت باشی؟ آیا نمیخواهی سالار بانوان با ایمان باشی؟ و نیز در حقشناسی از شکوه و شکوفایی خِرد و معنویت او، هشدار
فَمَنْ عَرَفَ هذِهِ فَقَدْ عَرَفَها، وَ مَنْ لَمْ یعْرِفْها فَهِی بَضْ عَۀٌ مِنِّی، هِی قَلْبِی وَ رُوحِی الَّتِی بَینَ جَنْبَی، فَمَنْ آذاها فَقَدْ آذانِی، وَ » :… داد که
هان ای مردم! هر کس فاطمه را شناخت که شناخته است و هر که او را نشناخته است، به هوش باشد که او « مَنْ آذانِی فَقَدْ آذیاللَّهَ
پارهی وجود من، قلب من، و روح من است. هر کس او را بیازارد، در حقیقت مرا آزرده است، و هر کس مرا بیازارد، در حقیقت
صفحه ۱۳ از ۳۸
خدای را آزرده است.
برگرفته از کتاب نیمنگاهی به مدیریت و کارآفرینی خدیجه نوشته: علی کرمی فریدنی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *