سیره عملی و رفتاری

حضرت خدیجه سلام الله علیها و کارآفرینی با معنویت و بشردوستی

اسناد تاریخی و روایی نشانگر آن است که درایت و مدیریت تحسینبرانگیز خدیجه علیها السلام در اقتصاد و تجارت، او را به اوج
شهرت رسانده، و درستاندیشی و درسترفتاری و امانت او، وی را در سیمای کارآفرینی با معنویت و شایسته کردار و بشردوست
و خدمتگزار نیروی کار، در مکه و حجاز شهره ساخته بود. بیجهت نیست که وقتی فردی سرشناس و برجسته و آراستهی به
بلندنظری و شهامت و مناعت طبع، همانند ابوطالب در تلاش یافتن فرصت کار و امکان اشتغال در جایی پر اعتبار و سالم برای
برادرزادهی جوان و ارجمند خویش است، پیش از هرجا و هر کار و هر مؤسسهای، از تشکیلات اقتصادی و تجاری دخت فرزانهی
حجاز آگاهی و مدد میجوید، و زمانی که به خاطر خوشنامی خود و خاندانش، بیدرنگ پاسخ مساعد دریافت میدارد، به
برادرزادهی ارجمندش میگوید: محمّد جان! برابر پیشنهادی که دریافت داشتهام، مؤسسهی اقتصادی و بازرگانی خدیجه، در
صفحه ۲۱ از ۳۸
اندیشهی یافتن مردی هوشمند و کارآمد و آراستهی به اخلاق نیک و امانت است تا مدیریت کاروان بزرگ او به سوی شام را بر
عهدهی وی بسپارد، به باور من فرصت خوبی است که شما خود را به آن مؤسسه و مدیریت موفق آن معرفی نمایی و برای این کار
اعلام آمادگی کنی. ( ۶۴ ) محمّد با پیشنهاد عموی گرانقدرش موافقت نمود، و در این اندیشه رفت که چگونه میان مناعت طبع و
روح بلند خود از یک سو، و از سوی دیگر با درخواست کار از خدیجه، بدون هیچ آشنایی چهره به چهره و سابقهی قبلی با
مؤسسهی او، هماهنگی برقرار سازد؟ هنوز در اندیشهی حلّ این معمّا بود که پیک خدیجه از راه رسید و در پیگیری گفتگوی
ابوطالب در این مورد، محمّد صلی الله علیه و آله را برای آشنایی و مذاکره دعوت نمود. محمّد صلی الله علیه و آله با فرستادهی
خدیجه به گفتگو نشست و او ضمن دعوت وی به کار، خاطر نشان ساخت که: نیروی کار برای ما فراوان است، امّا آنچه مدیریت
این مؤسسهی تجاری را به تو علاقمند ساخته و در اندیشهی عقد قرارداد و سپردن مدیریت کاروان بزرگ بازرگانی خدیجه به
سوی شام با محمّد است، همان گوهر اخلاق و معنویت و راستی و امانت و درستی و پاکمنشی و شیوهی شایسته و خوشنامی او در
إنَّ هذا الرِّزْقِ » : زندگی است. محمّد صلی الله علیه و آله جریان را با عموی فرزانه و دلسوز خویش ابوطالب در میان نهاد و او گفت
۶۵ ) این رویداد خوش، وسیله و راهی است برای اشتغال و درآمد زندگی که خدای مهربان آن را به سوی تو روان ) « ساقَهُ اللَّهُ إلَیک
ساخته است. محمّد صلی الله علیه و آله پس از ترغیب فرزانهی قریش، به سوی مرکز تجاری خدیجه رفت و ضمن دیدار با او و
شنیدن شرایط و مقررات کار و حقوق و مزایای آن، دریافت که مدیریت بازرگانی خدیجه حاضر است دو برابر حقوقی که به
دیگران میدهد به محمّد بپردازد، و دو غلام خویش را نیز برای انجام فوری و دقیق تصمیمات او، از آغاز تا انجام سفر تجاری به
همراه او گسیل دارد. و او نیز پس از مساعد و مطلوب دیدن شرایط و مزایا و منش و رفتارها، آمادگی خود را برای همکاری اعلام
داشت. چیزی نگذشت که کاروان بزرگ تجاری قریش به سوی شام حرکت کرد، و کاروانش خدیجه و کالای متنوع و مرغوب او
نیز در قالب آن به راه افتاد. آن بانوی مدیر و کارآفرین افزون بر کالای کاروان، مرکبی راهوار و مقداری کالای ارزشمند نیز جدا
از کالای کاروان در اختیار مدیر بازرگانی خویش قرار داد، و به دو تن از چابکترین و باهوشترین و ادب آموختهترین غلامان
خود نیز دستور داد تا در همهی مراحل کار و سفر گوش به فرمان محمّد صلی الله علیه و آله باشند، و هر آنچه نیز از او دیدند در
خاطرات خویش بنویسند و به هنگام بازگشت به مدیریت مؤسسه بدهند. جالب است که کاروان رفت و با موفقیت و سودی
رضایتبخش بازگشت و در همین نخستین سفر بود که درایت و امانت محمّد درخشید، و ابتکارات او کارساز گردید و در نتیجه
سود تجاری سرشاری را نصیب کالا و کاروان خدیجه نمود. افزون بر آن سند درایت و هوشمندی و قدرت ابتکار و توانایی محمّد،
گزارش دو فرستادهی خدیجه، یکسره از امانت و معنویت و منش مترقی و ادب و اخلاق او خبر داد و دخت ارجمند حجاز را برای
همیشه شیفتهی اندیشهی والا و شیدای منش زیبا و امانت و درستی او ساخت.
برگرفته از کتاب نیمنگاهی به مدیریت و کارآفرینی خدیجه نوشته: علی کرمی فریدنی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *